Açık ocakta yükleme noktası genellikle sıyırma, patlatma ve nakliye organizasyonu arasında sıkıştırılmış bir platformdur. Ekskavatör sahaya girdiğinde, dönüş alanı, boşaltma yüksekliği ve nakliye aracı döngü güzergahı büyük ölçüde sabitlenir. Konum değişikliği sadece makineyi kaydırma sorunu değil, aynı zamanda nakliye aracı sevkiyatını ve sonraki vardiya planlamasını da etkiler. Bu nedenle asıl önceden yapılması gereken, yükleme noktasının saha koşullarını ekipman verileriyle madde madde karşılaştırmaktır; makine geldikten sonra çözüm aramak değil.
Bu kontrol listesi, açık ocakta yükleme noktası kurmayı ve bir orta-büyük paletli ekskavatör yatırımı yapmayı düşünen yükleniciler ve satın alma personeli için hazırlanmıştır. Kontrol sırası saha kısıtlarına göre ilerler; ekipman verileri bölümünde sitemizdeki SH330 örneği üzerinden hangi koşulların karşılanabildiği, hangilerinin hâlâ üreticiden doğrulanması gerektiği açıklanır.
Önce yükleme noktasının hangi işi tamamlayacağını netleştirin
Yükleme noktasının temel görevi, patlatma sonrası cevheri veya sıyırma malzemesini nakliye aracına yüklemektir. Ancak aynı yükleme işi olsa da farklı ocakların hedefleri büyük farklılık gösterir: bazıları tek kepçede tam doldurma ve kasa hizalama sayısını azaltmayı ister; bazıları boşaltma yüksekliğinin kasa yan panelini aşıp aşamayacağına odaklanır; bazıları platform genişliği nedeniyle makinenin dönerken basamak şevine çarpmamasını gerektirir. Bu hedefler önce yazılmalı, sonra ekipman verilerine bakılmalıdır.
- Malzeme durumu: patlatma parça boyutu, toprak içeriği, su içeriği
- Nakliye aracı tipi ve kasa yüksekliği ile gerekli boşaltma açıklığı
- Yükleme noktası platform boyutları ve arka basamak yüksekliği
- Vardiya başına planlanan yükleme miktarı ve sürekli çalışma süresi
- Zemin taşıma durumu: doğal kaya yüzeyi, dolgu platformu veya sulu yumuşak zemin
Bu beş koşul, ekipmanın yükleme noktasına girdikten sonra sürekli çalışıp çalışamayacağını belirler; tek bir parametrenin yeterince büyük olup olmadığına bakmak değil.
Saha boyutları ve dönüş alanının kontrolü
Yükleme noktasında en sık görülen yeniden çalışma nedeni, makinenin arka dönüş yarıçapının platform kenarı, basamak şevi veya nakliye aracı geçiş yolu ile çakışmasıdır. SH330'un arka dönüş yarıçapı 3480 mm, genel boyutları 11015×3200×3168 mm, dingil mesafesi 3800 mm, palet iz genişliği 2590 mm, minimum yerden yükseklik 470 mm'dir. Bu boyutları yükleme noktası planıyla karşılaştırarak, makine yerleştikten sonra arka taraf için ne kadar alan ayrılması gerektiği önceden değerlendirilebilir.
Kontrol edilmesi gereken maddeler:
- Yükleme noktası platform genişliğinin makine genişliği artı her iki yanda güvenlik payını kapsayıp kapsamadığı
- Makine dönerken arka tarafın basamak şev üst çizgisine veya nakliye aracı geçiş yoluna mesafesi
- Palet yerleşim alanının boşluk, zayıf ara katman veya su birikintisi alanlarından kaçınıp kaçınmadığı
- Yükleme sırasında nakliye aracının park konumu ile ekskavatör dönüş merkezi arasındaki ilişki
Platform boyutunun yeterli olması sadece ilk adımdır; makinenin yükleme döngüsündeki gerçek duruşuna da bakılmalıdır. SH330'un minimum dönüş yarıçapı 3643 mm'dir; platformun dar olduğu ve makinenin şev tarafına yerleştirilmesi gerektiği durumlarda bu değer de kontrol edilmelidir.
Malzeme durumu ile kazı kuvveti ve kepçe hacmi ilişkisi
Yükleme verimliliği malzeme durumundan büyük ölçüde etkilenir. Patlatma parça boyutu büyük ve eklem yapısı zayıf olan cevher kayalarında, sadece kepçe hacminin büyük olması tam doldurmayı garanti etmez; malzeme toprak içeriği yüksek ve nemli olduğunda kepçe boşaltması kolayca yapışabilir. SH330'un kepçe hacmi 1,6 m³, kepçe maksimum kazı kuvveti 244 kN, maksimum kol kazı kuvveti 200 kN, sistem basıncı 35 MPa'dır. Bu değerler orta-sert ile sert malzemelerde kesme ve doldurma kapasitesine karşılık gelir, ancak doğrudan belirli bir ocağın gerçek yükleme temposuna dönüştürülemez.
Satın alma öncesinde malzeme koşulları netleştirilmelidir:
- Patlatma sonrası maksimum parça boyutu ve yaygın parça boyutu dağılımı
- Malzemenin yükleme öncesi ikincil kırma gerektirip gerektirmediği
- Malzeme nem oranı ve kepçeye yapışma eğilimi
- Basamak yüksekliğinin kepçe kazı yüzeyiyle uyumu
Malzeme parça boyutu kepçenin normal yükleme aralığını belirgin şekilde aşıyorsa veya önce kırma sonra yükleme gerekiyorsa, sadece kepçe hacmini ayarlamak çözüm olmaz; planda kırma aşaması da birlikte değerlendirilmelidir.
Boşaltma yüksekliği ve nakliye aracı hizalaması
Yükleme noktasında yüksek yan panel veya büyük nakliye aracı kullanılıyorsa, boşaltma yüksekliğinin yetersiz olması kepçenin kasa yan panelini aşamamasına ve yükleme sırasında konumun sürekli ayarlanmasına yol açar. SH330'un maksimum boşaltma yüksekliği 7625 mm, maksimum kazı yüksekliği 10491 mm'dir. Bu iki değer, nakliye aracı kasa yan paneli üst kenar yüksekliğiyle karşılaştırılmalı ve kepçe boşaltma sırasında güvenlik payı bırakılmalıdır.
Hizalama aşamasında ayrıca kontrol edilmelidir:
- Nakliye aracının yükleme noktasındaki park açısının kepçenin kasa boyunca tamamını kapsamasına uygun olup olmadığı
- Kasa içinde malzeme biriktikten sonra boşaltma yüksekliğinin ek pay gerektirip gerektirmediği
- Yükleme noktasındaki zemin kot farkının gerçek boşaltma yüksekliğini verilerdeki değerin altına düşürüp düşürmeyeceği
Verilerdeki boşaltma yüksekliği, ekipmanın standart duruşundaki değerdir; gerçek çalışmada palet yerleşimi ve zemin eğiminden etkilenir, sahada yeniden ölçülerek teyit edilmelidir.
Çalışma yarıçapı ve basamak düzeni ilişkisi
Açık ocakta yükleme noktası genellikle basamak şevine bitişiktir; ekskavatörün güvenli mesafeyi koruyarak yükleme alanını kapsaması gerekir. SH330'un maksimum kazı yarıçapı 10709 mm, maksimum kazı derinliği 6437 mm, maksimum dikey kazı derinliği 5831 mm'dir. Bu aralık verileri, makinenin belirli bir platformda yükleme noktasını ve gerekli temizleme alanını kapsayıp kapsayamayacağını değerlendirmeye yardımcı olur.
Önceden teyit edilmesi gereken sınırlar:
- Yükleme noktası platformundan basamak şev üst çizgisine minimum güvenli mesafe
- Makine dönüş alanı içinde kaçınılması gereken kablo, boru hattı veya nakliye aracı geçiş yolu olup olmadığı
- Çalışma yüzeyi temizlenirken maksimum kazı yarıçapının köşe alanlarını kapsayıp kapsamadığı
Çalışma aralığı değerleri, sahadaki güvenli mesafe değerlendirmesinin yerini doğrudan alamaz; şev üst çizgisi konumu, basamak yüksekliği ve şev stabilite durumu saha teknik personeli tarafından teyit edilmelidir.
Yürüyüş ve yer değiştirme koşulları
Açık ocakta yükleme noktası kazı ilerlemesine bağlı olarak hareket edebilir; ekipmanın farklı platformlar arasında yer değiştirmesi gerekir. SH330'un tırmanma kabiliyeti 35°, minimum yerden yükseklik 470 mm, dingil mesafesi 3800 mm'dir. Bu koşullar, makinenin ocak içinde kısa mesafeli kendi kendine yürüyüşü için genel kapasiteye karşılık gelir; herhangi bir rampadan geçebileceği anlamına gelmez.
Yer değiştirme öncesinde kontrol edilmelidir:
- Yer değiştirme güzergahının maksimum eğimi ve yol durumu
- Geçilecek yolun genişliği ve dönüş yarıçapının makine boyutlarını karşılayıp karşılamadığı
- Düşük yataklı treyler ile taşıma gerekip gerekmediği ve yükleme-boşaltma sahası koşulları
- Yer değiştirme sırasında nakliye aracı geçiş yolunun geçici olarak ayarlanması gerekip gerekmediği
Uzun mesafeli yer değiştirme veya karmaşık rampa koşullarında, ekipmanın kendi kendine yürümesine güvenmek yerine düşük yataklı treyler taşıma çözümü öncelikli olarak değerlendirilmelidir.
Destekleyici koşullar ve hâlâ teyit edilmesi gereken hususlar
Yükleme noktasının sürekli çalışabilmesi ayrıca nakliye aracı döngüsüne, yakıt ikmaline, bakım düzenlemelerine ve operatör kadrosuna bağlıdır. Bu koşullar ekipmanın kendisiyle ilgili değildir, ancak yükleme noktasının planlandığı gibi çalışıp çalışamayacağını doğrudan etkiler.
- Nakliye aracı sayısının yükleme temposuyla uyumu; araç beklemesi veya yığılmasını önlemek
- Yakıt ikmal yöntemi ve vardiya başına ikmal süresi planı
- Günlük bakım ve yıpranan parça değişimi için saha koşulları
- Yükleme noktası ile kırma istasyonu veya boşaltma noktası arasındaki mesafe
Ayrıca aşağıdaki hususlar verilerde doğrudan karşılık bulmaz; üretici veya saha teknik personelinden teyit edilmelidir:
- Yükleme noktası zemin taşıma kapasitesinin makinenin zemin basıncı gereksinimini karşılayıp karşılamadığı
- Malzeme parça boyutu ve sertliğinin kepçenin normal çalışma aralığında olup olmadığı
- Ekipman konfigürasyonundaki kepçe tipinin bu ocak malzemesine uygun olup olmadığı
- Gerçek çalışma döngüsündeki yükleme temposu ve yakıt tüketimi
Fiyat teklifi öncesi sağlanması önerilen saha bilgileri
Ekipman tedarikçisinden fiyat teklifi alırken, yükleme noktasının gerçek koşullarını net bir şekilde anlatmak, sadece model ve fiyat sormaktan daha çok ekipmanın uygun olup olmadığını değerlendirmeye yardımcı olur. Aşağıdaki bilgilerin hazırlanması önerilir:
- Malzeme türü, parça boyutu dağılımı ve nem durumu
- Yükleme noktası platform boyutları, basamak yüksekliği ve zemin durumu
- Nakliye aracı tipi, kasa yan panel yüksekliği ve sayısı
- Vardiya başına planlanan yükleme miktarı, çalışma vardiyaları ve sürekli çalışma süresi
- Yer değiştirme güzergahı ve taşıma yöntemi
- Mevcut destekleyici ekipman ve personel konfigürasyonu
Bu bilgiler, ekipman tedarikçisinin SH330'un kepçe hacmi, kazı kuvveti ve çalışma aralığının yükleme noktası koşullarıyla eşleşip eşleşmediğini değerlendirmesine yardımcı olur ve ayarlanması gereken aşamaları önceden ortaya çıkarır. Nihai seçim, saha yeniden ölçümü ve üretici tarafından teyit edilen konfigürasyon verileriyle birlikte yapılmalı; tek bir parametreye dayanarak sonuca varılmamalıdır.